Overheden kunnen via hun ICT-inkoop sturen op het gebruik van zorgwekkende stoffen en daarmee circulariteit, veiligheid en klimaatimpact beïnvloeden, aldus Circular and Fair ICT Pact (CFIT).
In een position paper schrijft CFIT over zogenaamde Chemicals of Concern (CoCs) in de ICT-sector. Daarin beschrijft het initiatief hoe overheden via inkoop kunnen sturen op veiliger en meer circulair gebruik van ICT. Chemische stoffen kunnen volgens het pact gevolgen hebben voor werknemers, gemeenschappen en het milieu. Ook kunnen ze hergebruik, refurbishing en recycling van ICT-producten bemoeilijken.
Meer dan stoffen verbieden
ICT-producten zijn uiteraard chemisch complext. Daarnaast worden tijdens productie en assemblage verschillende chemicalien gebruikt. Volgens CFIT ontbreekt een uniforme lijst van zorgwekkende stoffen per ICT-productcategorie. Ook is informatie over de chemische samenstelling binnen toeleveringsketens niet altijd goed beschikbaar. Daarom gaat de aanpak volgens CFIT verder dan het verbieden van afzonderlijke stoffen. Het pact wijst onder meer op het risico van zogenaamde regrettable substitution. Daarbij wordt een schadelijke stof vervangen door een alternatief dat later eveneens schadelijk kan blijken. “Veilige vervanging, transparantie en beheer van chemicaliën gedurende de hele levenscyclus van een product zijn daarom belangrijke onderdelen van deze aanpak”, stelt het rapport.
Analyses en betrekking van leveranciers
CFIT ziet publieke inkoop als een middel om invloed uit te oefenen op het gebruik van zorgwekkende stoffen. Voorafgaand aan een aanbesteding kunnen organisaties marktanalyses en risicoanalyses uitvoeren. Ook kunnen zij leveranciers benaderen over beschikbare oplossingen. Tijdens een aanbesteding kunnen vervolgens criteria en gestandaardiseerde informatie over chemische stoffen worden opgenomen. Na gunning kunnen organisaties de prestaties van leveranciers volgen en verbeteringen stimuleren.
Volgens CFIT komen bij zorgwekkende stoffen verschillende vormen van expertise samen. Het gaat om technische kennis, inzicht in toeleveringsketens en ervaring met inkoop. De organisatie noemt de position paper een basis voor verdere samenwerking.
Verdere uitwerking
CFIT wil de komende periode praktijkervaring en specialistische kennis combineren. Het pact wil onder meer onderzoeken waar criteria en richtlijnen duidelijker en consistenter kunnen worden. Daarnaast ziet CFIT mogelijkheden om inkoopbenaderingen tussen organisaties beter op elkaar af te stemmen. Dat moet volgens de organisatie zorgen voor minder versnippering en duidelijkere signalen richting de markt.
